Humor en Vooroordeel

Het is een mooie zaterdagmorgen in maart. De zon heeft zich nog niet veel laten zien, maar het is niet koud en de regen heeft een dag vrijaf genomen. Meer moet dat niet zijn. Ideaal om voor het rustige paadje langs het water te kiezen, ver weg van het drukke verkeer op de grotere wegen, om de stad in te trekken voor de wekelijkse boodschappen. Lynn Van Royen zou dit misschien wel een #kleingelukske durven te noemen.

Soms kan dat geluk sneller verdwijnen dan je had verwacht. Het kan heel eenvoudig de verkeerde kant opgaan. Een scheurende schoudertas, een strategisch achtergelaten drol die dolgraag kennis wilde maken met je schoeisel of misschien zelfs gewoon andere voetgangers die je pad kruisen.

tyson-dudley-134172-unsplash

Foto door Tyson Dudley op Unsplash.com

Je ziet ze naderen. Hangjongeren, denk je meteen. Die gaan zich weer enkele uren amuseren met het nuttigen van alcohol of andere drugs op een van de bankjes aan het water. Waarom je dat denkt, weet je eigenlijk niet. Is het iets aan hun uiterlijk dat hun intentie prijsgeeft of koester je gewoon een onterecht vooroordeel?

Net wanneer je hen wil passeren, lopen ze naar je toe.
‘Hallo,’ zegt een van de kerels.
‘Hallo,’ antwoord je beleefd, hoewel je inwendig al denkt: Fuck
Ze komen voor je staan, zodat je niet meer langs hen heen kunt. ‘Hoe heet je?’
Fuck, fuck. Als daarnet de alarmbel rinkelde, dan begint er nu een sirene in je hoofd te loeien.
‘Elliot,’ antwoord je verrassend – of domweg – eerlijk, ‘maar wat maakt jou dat uit?’
Je stelt je defensief op. Toch maar meteen duidelijk maken dat je op je hoede bent.
Dan wijst hij je aan, geagiteerd, alsof hij het raadseltje net heeft opgelost. ‘Elliot! Maar jij bent het! Jij bent die gast die … Jij bent hem!’
Alarmfase rood. Je beseft dat hij je probeert wijs te maken dat je elkaar kent en dat hij nog een eitje met je te pellen heeft, terwijl je donders goed weet dat dat niet waar is. Het is een smoes, denk je. Weldra berooft hij je van je geld en je gsm. Of misschien slaat hij je wel in elkaar. Inwendig krimp je in elkaar, maar je probeert kalm te blijven.
‘Nee, je kent helemaal geen Elliot. Doe niet flauw.’ Je irritatie steekt de kop op, terwijl je je schrap zet om het op een lopen te zetten of – indien nodig – jezelf te verweren.

Dan verschijnt er een glimlach op zijn gezicht en neemt hij je geruststellend bij de arm. ‘Grapje hoor. Vond je het niet grappig? Je vond het echt niet grappig hé. Sorry, echt waar. Een beetje grappig misschien? Nu heb je wel een anekdote om na te vertellen hé?’
Je opluchting is zo groot dat je vergeet om kwaad te worden. Als je bekomen bent van de schrik, wijs je hem evenwel op zijn gevaarlijk gevoel voor humor.
‘Ja, ik weet het,’ zegt hij lacherig. ‘Als je een Rus was geweest, dan had ik een groot probleem gehad.’
Hij vraagt nogmaals je naam, alsof hij ervan uitgaat dat je de eerste keer had gelogen. (Misschien had je dat beter gedaan).
‘Wel Elliot, weet je hoe ik heet? Nu ga je pas echt lachen! Ik ben Adolf.’
Jullie beginnen allebei te lachen, wensen elkaar nog een fijne dag toe en gaan jullie eigen weg, ondanks alles bijzonder goed geluimd. Achteraf stel je je de vraag: Was dit nu ook een #kleingelukske?

Ik hou ervan om verrast te worden door het leven. Echt waar. Zeker als er zoiets eentonigs als boodschappen doen op de planning staat. Of dit de onvoorspelbare situatie is waar ik zat op te wachten, weet ik niet. Dat het tot nadenken stemt, daar ben ik dan weer van overtuigd.

Waarom was ik zo snel om mijn conclusies te trekken? Waarom voelde ik me haast meteen onveilig? Was het misschien omdat het zwarte jongens waren? Heb ik onbewust toch racistische neigingen? Of hebben ze het zelf in de hand gewerkt?

Eerlijk gezegd ben ik er vrij zeker van dat ik me net zo ongemakkelijk had gevoeld als het blanke jongemannen waren geweest en dat ik minder argwaan had gehad als het een zwarte oma was geweest. Misschien bekruipt me wel spontaan een angstgevoel als een vreemde (als in: iemand die je niet kent) me aanspreekt. Leven we niet stilaan in een wereld waarin we zo individualistisch zijn geworden dat we elkaar al niet meer durven aan te spreken zonder wantrouwig te zijn?

Je kunt dat erg vinden. Zeker in een voorval als dit, waarbij ik eigenlijk niet zo bang had moeten zijn. Soms is enige argwaan echter wel wenselijk. Ik herinner me een situatie tijdens een vakantie in Londen, waarbij mijn vriend en ik ‘s avonds een groepje feestvierende mannen tegenkwamen. Ze waren bijzonder uitgelaten en stonden erop om samen op de foto te gaan. Toen was ik naïef genoeg om geen onraad te ruiken en dat hebben we moeten bekopen. Ze eisten dat we betaalden voor de foto die we hadden gemaakt om hen een plezier te doen. Uiteindelijk hebben ze ons slechts van een pond beroofd, maar het heeft evenwel een zeer nare ervaring nagelaten en een domper gezet op de rest van de avond.

Ik schrijf deze blogpost dus niet als een betoog voor meer vertrouwen in onze medemensen. Het zou immers niet altijd terecht zijn om ons joviaal op te stellen. Niettemin denk ik dat het zinvol om te reflecteren over hoe we met elkaar omgaan.
Wat bewoog die Londenaars om toevallige voorbijgangers te beroven als ze kennelijk niet de intentie hadden om snel rijk te worden? En waarom besloot die ene jonge gast dat het een goed idee was om zijn vreemd gevoel voor humor op onbekenden los te laten, goed wetende dat het ook voor hem slecht had kunnen aflopen?
Mochten we elkaar met wat meer respect behandelen, zou dat dan al geen flinke stap zijn naar een veiligere samenleving waarin we met een geruster hart in gesprek durven te gaan met onbekenden, zonder dat we ons genoodzaakt zien om op elke straathoek een politieagent te plaatsen? Twee keer nadenken voor je een grap uithaalt, zou al heel wat helpen.

Hoe denk jij erover? Hoe zou jij gereageerd hebben?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.